Tarih Bilim Uzmanı Murat Bıyık, Osman Ağa’nın Hayatı ve Biyografyası konulu tez çalışmasından oluşturduğu kitaptan sonra İstiklal Madalyalı Giresunlular isimli kitabını yayınladı. Kitap Temmuz 2026’da Arı Sanat Yayınları’ndan çıktı.
Murat Bıyık 2016 yılında Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Tarih Bölümü’nden mezun olduktan sonra 2022 yılında lisansüstü tezini de tamamlayarak yüksek lisans derecesi aldı. Bu çalışmasını Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı’nda, Osman Ağa’nın Hayatı ve Biyografyası konulu teziyle tamamladı.
Doç. Dr. Oktay Karaman’ın danışmanlığında sürdürdüğü tez çalışması kapsamında literatür taraması sürecinde eriştiği bazı bilgileri vakti geldiğinde yayınlamak üzere ayıran Murat Bıyık bunlardan İstiklal Madalyası almış Giresunluları bir kitapda toplamış.
Konuyla ilgili olarak Devlet Arşivleri Başkanlığı ve TBMM Arşivlerinde yer alan kayıtları taramış. Kitabın Önsöz’ünde “Hedefinin istatistiksel bir veri ortaya koymak olmadığını, İstiklal Harbi’nde yer almış ancak isimleri unutulmuş kahramanları ortaya çıkararak onlara olan vefa borcunu hafifletmek…” olarak açıklayan Murat Bıyık bu isimlerin tamamına ulaşamadığı bilgisini veriyor.
“Bu konuda asıl cevherin Giresun ve ilçeleri Askerlik Şube Başkanlıkları Kütük ve Künye Defterlerinde yer aldığını, ilgili defterlerin günümüzde araştırmacılın erişimine açık olmadığını ve uzun yıllar da olmayacağını düşündüğünü” kaydeden Bıyık 1921- 1990 yılları aralığında belgelerden ulaşabildiği 2406 kişinin kaydına yer vermiş.
Bu çalışmalar devam ederken İnebolu, Samsun ve Trabzon Mavnacılar Loncalarına taltif edilen İstiklal Madalyaları Giresun kamuoyunda geniş yankı uyandırmış; Giresun’un İstiklal Madalyaları ve Yiğit Giresun İmza Kampanyası başlatılmış, 368 bin 417 dijital ve ıslak imza toplanmış, 42. 44. ve 47. Giresun Alayları sancak ve madalyalarının Harbiye Askeri Müzesi envanterinde bulunduğu tespit edilmiş.
Bu bölümü ayrı bir yazının konusu olabileceği düşüncesiyle, ileride yazmak kaydıyla masa üstüne alarak kitaba devam etmek istiyoruz.
Kitapta; istiklal madalyalı Giresunluların baba adı, askerlik yaptığı birim, rütbesi ve hangi ilçeye kayıtlı olduğunu belirten listelere geçmeden önce Kurtuluş Savaşı öncesi durumu özetleyen bir girişe yer verilmiş. 1921 yılında çıkan 12 maddelik kanunun maddeleri, Araştırmanın Amacı ve Yöntemi, Eksik ve Boş Klasörler, Giresunlu İlk Madalya Taltif Edilen Osman Ağa, Giresun Nizamiye Alaylarının Tarihçesi gibi başlıklar altında kısa ve özet tarihi bilgilendirmeler yapılmış.
Osman Ağa’nın Hayatı ve Biyografyası tezini hazırlarken Murat Bıyık’a hep; “ Benim Dedem de Kurtuluş Savaşına katılmış, belgelerde onun adını gördün mü?” sorusu sorulmuş. Bu çalışmanın bir amacı da bu sorulara bir cevap oluşturmasıdır.
Elbette bu kitapta Kurtuluş Savaşına katılan herkesin ismi yok. Bu konudaki zorluğu Murat Bıyık Eksik ve Boş Klasör Sorunu başlığı altında açıklıyor. Bazı madalyalar sonradan iptal edilmiş. Bazı kişiler birçok kere kayda girmiş. Ad ve soyadı benzerlikleri, sonradan ilçe olan yerlerin o günlerde bağlı olduğu ilçelerin adıyla yazılması ve bazı defterlerin araştırmacılara açık olmayışı gibi zorluklar nedeniyle bu kitapta o günün kahramanlarının tümünün adını bulmak elbette mümkün olmayacaktır.
Bu bir giriştir aslında; arşivlerdeki eksiklikler giderildiğinde, yeni klasörler eklendiğinde bu çalışmayı tekrar ele alacağını ve boşlukları dolduracağını belirtiyor Murat Bıyık. O güne geldiğinde sağlığı elvermezse veya emrihak vaki olursa bu vazifeyi Giresun gençlerine emanet ediyor.
İnanıyoruz ki Giresun’dan bu vazifeyi hakkıyla yerine getirenler çıkacaktır ancak biz önümüzdeki uzun yıllar süresince Murat Bıyık’ın bu tür çalışmalarıyla yeni belgelerle yerel ve yakın tarihimizi daha gerçekçi bilgilerle öğrenmeye devam edeceğiz.
Emeğinize sağlık.
